terça-feira, 24 de janeiro de 2017

Discurso do Presidente da Turquia em Moçambique 24-01-2017


Naturalmente, estou feliz porque sou o primeiro Presidente da Turquia a vir a Moçambique e tenho a convicção de que o próximo processo seguirá um rumo muito diferente ao mais alto nível. Encontramo-nos com o Presidente Nyusi durante uma visita privada à Turquia em 2014 e tivemos uma reunião frutífera. Três anos passados, venho aqui como presidente. É meu maior desejo que esta visita histórica fortaleça as relações entre os dois países.
Vemos em Moçambique que pessoas de diferentes culturas, crenças e origens étnicas vivem em paz e tranquilidade sob o mesmo teto. Esta é uma realização tremenda no momento em que as tensões continentais estão subindo e os conflitos são experimentados. Enquanto houver unidade e solidariedade, o futuro de Moçambique será muito mais brilhante. Acredito que algumas forças ou dificuldades neste país são temporárias. De facto, Moçambique reflectiu os elementos do Desafio de Desenvolvimento Sustentável das Nações Unidas no seu programa estratégico quinquenal. Continua os seus esforços para atingir os seus objectivos de 2030 e está determinado a construir um novo futuro com  pedras como refere no seu hino nacional. Nós, enquanto Turquia, continuaremos a estar com os nossos amigos moçambicanos neste processo. Moçambique deixou para trás os dias difíceis depois da sua independência, e eu acredito que é agora um país que cuida de um amanhã brilhante. Com a sua riqueza cultural e o grande potencial económico que acolhe, Moçambique tornou-se uma das nações estáveis ​​do continente africano.
Senhor Presidente, compartilhar convosco a visão do futuro foi uma oportunidade. Temos experiência em assuntos regionais e internacionais. Eu compartilhei minhas experiências nacionais e internacionais com o Sr. Presidente Nyusi, de cerca de 11 anos enquanto primeiro-ministro e, em seguida, de três anos na Presidência. Há problemas que enfrentamos, especialmente no campo econômico e tive a oportunidade de compartilhar "como pudemos superá-los, como chegamos aqui hoje". Eu compartilho especialmente meus pensamentos acerca do FMI, porque quando nós chegamos ao nosso mandato, nossa dívida ao FMI era $ 23.5 bilhões. Neste momento eu soube que Moçambique também tem cerca de US $ 1,5 bilhões em dívida. Uma vez que também vemos que há um curso de interesse contra a inflação, tivemos a oportunidade de compartilhar as medidas que tomamos nesta área e que medidas devem ser tomadas a este respeito.
Tenho que ser muito claro. Ministros relevantes fizeram discussões frutíferas uns com os outros e acredito nos benefícios de continuar essas negociações no futuro. E no período seguinte, nossos respectivos ministros assinaram acordos importantes, sobre vistos, economia e comércio, como há pouco vimos. Foram assinados seis acordos. Em breve nos reuniremos com os representantes do sector privado. E estamos em Moçambique com cerca de 150 representantes do sector privado.
Dentro de cada um deles há representantes: representantes dos investidores, do sector de construção e especialmente do sector de energia. Além de tudo isso, na verdade, no nosso país existem empresas que são respeitadas no campo da educação e no campo da saúde. Além do setor de construção, temos usinas hidrelétricas, usinas eólicas, usinas de energia solar, usinas térmicas. Tudo isto é feito com o investimento privado, e juntamente com este investimento em Moçambique, com a nossa parceria vamos tornar Moçambique e Turquia numa posição muito mais forte.

Acho que devemos fazer isso numa base win-win. Penso que podemos dar muitos passos de parceria  com empresários moçambicanos, tanto em Moçambique, tanto na Turquia, bem como em países terceiros. E estamos prontos para compartilhar nossas experiências nestas áreas com nossos irmãos africanos.
Além disso, expressei especialmente ao Sr. Presidente que a Agência Turca de Coordenação da Cooperação (TIKA em suma) queria abrir um escritório em Maputo. Penso que a nossa agência continuará a trabalhar com sucesso em todo o mundo, com base nas necessidades e em parceria com as autoridades de Moçambique.
Nós tomamos o cuidado de observar o princípio win-win para promover nossas relações e nossa parceria de negócios com base na igualdade de parceria e respeito mútuo. Esse entendimento nos permite estabelecer relações permanentes de amizades. O volume de comércio entre nossos países era de 103 milhões de dólares em Novembro de 2016, o que não é importante para nós, pois não o achamos suficiente. A primeira etapa do volume de comércio entre Moçambique e Turquia é de 250 milhões de dólares e na segunda fase este volume de comércio será de 500 milhões de dólares, que será adequado para ambos os países.
As nossas relações chegaram a um ponto diferente em 2011, quando a Turquia abriu uma embaixada em Maputo. No entanto, o nosso actual Moçambique tem agora de abrir a sua embaixada na Turquia e estamos prontos a dar qualquer tipo de apoio a este respeito. Se tivermos sucesso nisso, acredito que as relações entre nós chegarão a uma posição muito diferente com os esforços de nossos embaixadores.
Com o Sr. Presidente da República conversamos sobre a organização terrorista Fetullah que a 15 de Julho passado protagonizou tentativa de golpe de Estado no nosso país e queríamos especialmente apoiá-los a este respeito. Para alguns lugares de Moçambique, estamos em condições e conscientes disso, de como são colocadas nas forças armadas, de como esta organização se estabelece na polícia, de como é estabelecida nas instituições do Estado pelo mesmo princípio, que é comum em todos os quatro cantos do mundo. Este é um amigo, este e desejo de um amigo. Em relação a isto, em Moçambique, faço uma promessa de que os nossos amigos usam muito. Ao amigo faz-se (pertence) tudo.  Eu também falei confortavelmente com um amigo amigável. Juntos temos um dia difícil de superar, estamos prontos para tudo. Somos amigos de Moçambique mesmo em dia negro. Desejo que esta visita seja um marco na aliança de negócios a longo prazo. Precioso amigo, Nyusi, em vosso nome exprimo a minha sincera gratidão a todos os meus amigos moçambicanos. Obrigado.

Bugün gerek ikili gerekse heyetler arası yapmış olduğumuz görüşmelerle Türkiye-Mozambik, "bugüne kadar geldikleri nokta ve bundan sonra varacakları nokta ne olabilir" bunları görüşme fırsatını yakaladık.
Tabii, Mutluyum zira Türkiye'den ilk defa Mozambik'e bir Cumhurbaşkanı olarak ben geliyorum ve bundan sonraki sürecin üst düzeyde çok daha farklı yürüyeceği inancını taşıdığım. Cumhurbaşkanı Nyusi ile 2014 yılında özel bir ziyaret vesilesiyle Türkiye'de bulunduğu sırada bir araya gelmiş ve bir verimli görüşme yapmıştık. Üç yıl aradan sonra bu kez cumhurbaşkanı sıfatıyla geliyorum. Bu tarihî ziyaretin iki ülke münasebetlerini güçlendirmesi en büyük temennimdir.
 Mozambik, bağımsızlığını kazanmasının ardından yaşadığı zor günleri geride bırakmış, bundan sonra aydınlık yarınlara bakan bir ülke konumuna gelmiştir böyle inanıyorum. Kültürel zenginliği ve barındırdığı büyük ekonomik potansiyelle Mozambik, Afrika kıtasının istikrarlı ülkelerinden biri olmayı başarmıştır.
Mozambik'te farklı kültürlerden, inançlardan, etnik kökenden insanın aynı çatı altında barış ve huzur içerisinde yaşadığını görüyoruz.  Kıtada gerilimlerin arttığı, çatışmaların yaşandığı bir dönemde bu büyük bir kazanımdır. Birlik ve dayanışma süreci olduğu müddetçe Mozambik'in geleceği çok daha aydınlık olacaktır. Bu ülkenin içinde bulunduğu bazı güçlerin veyahut da güçlüklerin geçici olduğu kanaatindeyim. Nitekim Mozambik, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Gündeminin unsurlarını beş yıllık stratejik programına yansıtmıştır. 2030 hedefleri doğrultusunda çabalarını sürdürmekte, Mozambik millî marşında olduğu gibi yeni bir geleceği taşlarını üst üste koyarak inşa etmekte kararlıdır. Biz de Türkiye olarak bu süreçte Mozambikli dostlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz.
Sayın Başkanın, kendileri ile yaptığım görüşmede geleceği dahil vizyonu kendileri ile paylaşma fırsatım oldu. Bölgesel ve uluslararası konularda yaşadığımızın tecrübelerimiz var. Yaklaşık 11 yıllık başbakanlığım dönemi, ardından üç yıla kadar Cumhurbaşkanlığı dönemimde edindiğim ulusal, uluslararası tecrübelerimizi ben Sayın Nyusi ile paylaştım. Özellikle de ekonomi alanında yaşadığımız sıkıntılar vardı ve 'bunları nasıl aştık, bugünlere nasıl geldik' bunları paylaşma fırsatım oldu. Özellikle de IMF noktasındaki düşüncelerimi paylaştım, çünkü görevime geldiğimizde bizim IMF'ye borcumuz 23,5 milyar dolardı. Şu anda Mozambik'in de yaklaşık 1,5 milyar dolar borcu olduğunu öğrendim. Tabii bir faiz ve enflasyon sarmalının olduğunu da gördüğüm için bu konuda da nasıl biz buralardan sıyrıldık ve bu konuda ne gibi adımlar atılması lazım bunları da paylaşma fırsatımız oldu.
Tabii şunu çok açık net söylemek lazım. İlgili bakanların birbirleriyle verimli görüşmeler yaptılar ve bakanlarımızı bundan sonraki süreçte de bu görüşmelerin devam ettirilmelerinin faydasına inanıyorum. Ve bundan sonraki süreçte ilgili bakanlarımızın vize, ekonomi ve ticaret gibi bir çok farklı alanda önemli anlaşmalara az önce biliyorsunuz imza alalardı. altı anlaşmaya imza etti.
Biraz sonra, özel sektör temsilcileriyle bir araya geleceğiz. Ve 150 kadar özel sektör temsilcileriyle Mozambik'te. Bunların içerisinde her sektörden: yatırımcılar var, temsilciler var. İnşaat sektörler de var. Türizüm sektörler de var. özellikle enerji sektörler de var. Birimcim sektörler de var. Tümler yanında, eğitim alanında, sağlık alanında artık ardıllarıyla gerçekten ülkemizde önemli yere saygı olan firmalar var. İnşaat sektörünün ötesinde HES'ler, rüzgâr enerji santralleriyle, güneş enerjisiyle, hidroelektrik santrallerle, termik santrallerle temayüz etmiş firmalarımız var.  Bütün bunlarla özellikle Mozambik'te ne gibi yatırımlar yapılır ki, bu yatırımlarla beraber Mozambik’te Türkiye ile dayanışma içeresinde çok daha güçlü bir konulacağız?.
Bunu 'kazan-kazan esasına göre yapmalıyız' diye düşünüyorum. Onun için Mozambikli iş adamlarıyla, Türk iş adamlarının dayanışma içerisinde gerek Mozambik'te, gerek Türkiye'de, gerekse üçüncü ülkelerde birçok adımı dayanışma hâlinde atabiliriz, atmalıyız diye düşünüyorum. Ve bizler bu alanlardaki tecrübelerimizi Afrikalı kardeşlerimizle paylaşmaya hazırız. Bunun yanında Türk İşbirliği Koordinasyon Ajansı’nın (kısa adıyla TİKA) Maputo'da bir ofis açmak istediğini, Sayın Başkana özellikle ifade ettim. Zira ajansımızın, dünyanın dört bir yanında yürüttüğü başarılı çalışmaları, Mozambik'in ihtiyaçları temelinde ve Mozambik'in  makamlarla iş birliği hâlinde sürdüreceğine inanıyorum. İlişkilerimizi ve iş birliğimizi eşit ortaklık ve karşılıklı saygı kazan-kazan esasına göre ilerletmeye özen gösteriyoruz. Bu anlayış bize kalıcı ilişkiler ve dostluklar tesis etme imkânı veriyor. Ülkelerimiz arasındaki ticaret hacmi 2016 yılı Kasım ayı itibarıyla 103 milyon dolar, bizim aleyhimize önemli değil fakat biz, bunu yeterli bulmuyoruz. İlk etapta Mozambik-Türkiye arasındaki bu ticaret hacmini 250 milyon dolara, ikinci etapta ise bu ticaret hacmini 500 milyon dolara çıkarmamız inanıyorum ki her iki ülke için de isabetli olacaktır.
İlişkilerimiz 2011 yılında Türkiye'nin Maputo'da büyükelçilik açmasıyla farklı bir noktaya geldi. Fakat, bizim şu anda arzumuz Mozambik, Türkiye'de büyükelçiliğini açmalıdır ve biz bu konuda her türlü desteği vermeye hazırız. Bunu başardığımız takdirde inanıyorum ki aramızdaki ilişkiler büyükelçilerimizin gayretleriyle çok daha farklı bir konuma ulaşacaktır.
Sayın Cumhurbaşkanı ile ülkemizde 15 Temmuz gecesi darbe teşebbüsünde bulunan Fetullahçı Terör Örgütüyle mücadeleyi de konuştuk ve bu konuda kendilerinden özellikle desteklerini istedik. Zira Mozambik'te de belli yerlerde bunların nasıl ki bizde silahlı kuvvetlerine yerleşmişlerse, nasıl ki polis teşkilatımıza yerleşmişlerse, nasıl ki devletin kurumlarına yerleşmiş, sızmışlarsa aynı prensibi, dünyanın dört bir köşesinde yaygın olan bu örgüt, burada da yapacaktır, bunun farkında olması temennisinde bulundum. Bu bir dost, bir kardeş temennisidir.
Bununla ilgili olaraktan Mozambik’te dostlarımızın çok kullandığı bir söz ver. Dostu olan kişi her şeye sahiptir. Ben de dostu olan bir arkadaşımla bunları rahatlıkla konuştum. Birlikte zor günde aşacağımız konular var, biz her şeye hazırız ve biz Mozambik'in kara gün dostuyuz. Bu ziyaretinin uzun soluklu iş birliğinde bir dönüm noktası olmasını temenni ediyorum. Kıymetli dostum, Nyusi'nin şahsında tüm Mozambikli dostlarımıza şahsım ve heyetim adına kalbi şükranlarımı ifade ediyorum. Teşekkür ediyorum.

Sem comentários:

Enviar um comentário